Standardy w okablowaniu

 

Z praktycznego punktu widzenia bardzo istotne jest stosowanie standardów instalacyjnych w sieciach okablowania strukturalnego. Umożliwia to dołączanie sprzętu aktywnego pochodzącego od różnych producentów do infrastruktury kablowej, która stanowi interfejs pomiędzy różnymi aktywnymi urządzeniami sieciowymi.

Standardy zapewniają także dużą elastyczność w momencie, gdy zachodzi potrzeba zmiany umiejscowienia sprzętu. W nowym miejscu po prostu podłącza się sprzęt do istniejącego już przyłącza sieciowego, dokonuje się odpowiednich zmian w szafie dystrybucyjnej i to wszystko. Nie potrzebne są już żadne zmiany w instalacji kablowej.

Możliwe jest to tylko wówczas, gdy istniejąca infrastruktura kablowa została zaprojektowana i wykonana zgodnie z określonymi standardami i normami dotyczącymi okablowania strukturalnego.

Prace standaryzacyjne nad okablowaniem strukturalnym zapoczątkowane zostały w USA. W związku z czym pierwszą normą dotyczącą okablowania strukturalnego była norma amerykańska EIA/TIA 568A. Na niej wzorowane są normy międzynarodowa ISO i europejska EN. Pomimo wspólnego rodowodu normy te różnią się między sobą niektórymi szczegółami.

Przykładowe różnice pomiędzy poszczególnymi normami zebrane zostały w tabeli

 

Standard Kable skrętkowe (W) Złącza kabli skrętkowych Krosowanie Światłowód (m) Złącze światłowodowe Klasa aplikacji
EIA/TIA
TSB 36
TSB 40
TSB 53
Komponenty 100
150
RJ45
Dane
RJ45 62,5/125
50/125
SC i ST
ISO/IEC
IS 11801
Łącza
i aplikacje
100
120
150
RJ45
Dane
RJ45 62,5/125
50/125
SC i ST A, B, C, D, światłowód

Prace standaryzacyjne prowadzone są pod kierunkiem ISO (International Standard Organization) i IEC (International Electrotechnical Commision). Standardy definiują kable, złącza, metody instalacyjne, metodykę pomiarów oraz klasyfikację instalacji. Najważniejsze standardy międzynarodowe, amerykańskie i europejskie zebrane zostały w tabeli

Standardy międzynarodowe Standardy amerykańskie Standardy europejskie
ISO / IEC 11801 TIA / EIA 568A EN50173
Projektowanie instalacji / Administrowanie instalacją CD 14763-1,
CD 14763-2
TIA / EIA 569,
TIA / EIA 606,
TIA / EIA 607
PrEN 50174
Testowanie CD 14763-3,
CD 14763-4
TSB 67
Standardy związane TIA / EIA 569A

     

Polaryzacja

Polaryzacja określa fizyczne wymiary i kształt gniazda modularnego oraz wtyczki, np. RJ 11, RJ 12 lub RJ 45. Przykładowe rodzaje wtyczek modularnych pokazane zostały na rysunku 3.

 

 

 Przykładowe rodzaje gniazd i wtyków stosowanych w sieciach teleinformatycznych to:

·        WE8W/RJ45 - wtyk 8 pinowy (z ang. Western Electric 8 Wires);

·        WE6R - gniazdo dla wtyku MMJ (z ang. Modified Modular Jack), stary typ opracowany przez firmę DEC;

·        WE6W/RJ12 - wtyk 6 pinowy;

·        WE4W/RJ11 - wtyk 4 pinowy o takich samych wymiarach zewnętrznych jak wtyk RJ12;

Norma EN 50173 dopuszcza do zastosowania w nowych sieciach okablowania strukturalnego tylko gniazda typu WE8W i wtyki RJ45 dla złączy miedzianych.  

Sekwencja

Przewodniki okablowania poziomego muszą być zaterminowane zgodnie z zalecaną sekwencją. Sekwencja wyznacza porządek, w jakim żyły kabla są podłączone do odpowiednich pinów (zacisków) modularnych wtyczki lub złącza. Wyróżniamy następujące rodzaje sekwencji:

·        USOC - występująca powszechnie w telefonii ;

·        EIA 568B - najpowszechniej stosowana w sieciach okablowania strukturalnego (lub pokrewna do niej 10Base-T);

·        EIA 568A - w porównaniu z sekwencją 568B zamienione są miejscami para 2 i 3;

·        EIA 356A - trzyparowa wersja sekwencji 568B, w której para 4 została pominięta (piny 7 i 8 nie są podłączone).

 

 

Sekwencje które spełniają wymaganie normy europejskiej to 568B i 568 A. Producenci okablowania strukturalnego zalecają stosowanie jednej określonej sekwencji (np. firma Molex Premise Networks zaleca stosowanie sekwencji 568B).

 

Norma EN 50173 normuje większość zagadnień związanych z okablowaniem strukturalnym, poniżej zostaną wymienione najważniejsze:

·        Okablowanie poziome powinno biec nieprzerwanie od punktu dystrybucyjnego do punktu abonenckiego, norma dopuszcza jednak umieszczenie jednego punktu ( tzw. Punktu Konsolidacyjnego z ang. Transition Point), w którym okablowanie poziome jest nieciągłe, ale w którym wszystkie pary są połączone mechanicznie 1:1. Punkt ten nie może być wykorzystywany do administrowania sieci (nie można dokonywać połączeń krosujących).

·        Istnieją ogólne zalecenia, które mówią, że na każde 10m2 powierzchni biurowej należy przewidzieć jeden punkt abonencki (2xRJ45), na każde 1000m2 powierzchni biurowej powinien przypadać jeden piętrowy punkt rozdzielczy. Jeden punkt rozdzielczy powinien być przewidziany na każdym piętrze. Jeżeli na danym piętrze jest małe nasycenie punktami abonenckimi, może ono być obsłużone z innego piętrowego punktu rozdzielczego (np. położonego piętro niżej).

·        Wszystkie użyte kable powinny być zaterminowane.

·        Sieć okablowania strukturalnego jest systemem pasywnym i jako taka nie wymaga potwierdzenia kompatybilności magnetycznej EMC (wg EN 50173).

·        W obrębie sieci powinno się używać kabli o jednakowej impedancji nominalnej (np. 100W) oraz światłowodów o jednakowych parametrach włókna (jednakowej średnicy).

·        Dla sieci klasy D maksymalna długość, na której może nastąpić rozplot par przy złączu wynosi 13mm.

·        Wszystkie elementy okablowania powinny być czytelnie oznaczone unikalnym numerem, po wykonaniu instalacji należ wykonać dokumentację sieci, która powinna być przechowywana i aktualizowana przez administratora sieci.

·        Należy stosować wtyki i gniazda niekluczowane.  

Kategorie i klasy

Wymienione normy określają parametry techniczne torów okablowania strukturalnego przypisując im kategorie (norma amerykańska) lub klasy (norma międzynarodowa i europejska). Ustalono pięć klas aplikacji w zależności od wymaganej szerokości pasma przenoszenia :

 

Klasa Aplikacja
A

Głos i aplikacje o częstotliwości do 100 kHz
B Aplikacje dotyczące danych o małej częstotliwości do 1 MHz
C

Aplikacje dotyczące danych o małej częstotliwości do 16 MHz
D

Aplikacje dotyczące danych o małej częstotliwości do 100 MHz
światłowodowa Zdefiniowana dla aplikacji od 10 MHz w górę

 

Dla każdej klasy dostępne są różne, maksymalne długości okablowania:

 

Kategoria
Medium
Klasa A Klasa B Klasa C Klasa D Łącze światłowodowe
Kategoria 3 2000 m 500 m 100 m - -
Kategoria 4 3000 m 600 m 150 m - -
Kategoria 5 3000 m 700 m 160 m 100 m -
Para skręcona 150 W (IBM) 3000 m 400 m 250 m 150 m -
Światłowód wielomodowy nie dotyczy nie dotyczy nie dotyczy nie dotyczy 2000 m
Światłowód jednomodowy nie dotyczy nie dotyczy nie dotyczy nie dotyczy 3000 m

Najwyższą, dotychczas zdefiniowaną kategorią była kategoria piąta, zapewniająca przeniesienie sygnałów w paśmie do 100MHz na odległość 100m, odpowiada to klasie D. Jednak gwałtowny rozwój telekomunikacji spowodował, że dostępne są już na rynku rozwiązania przewyższające parametrami wymagania kategorii piątej (klasy D), stąd też środowisko producentów systemów okablowania strukturalnego oczekuje nowelizacji norm w celu ustalenia nowych kategorii (klas). Istnieją pewne propozycje odnośnie nowo projektowanych kategorii, które dotychczas nie zostały jeszcze zatwierdzone odpowiednią normą (stan na grudzień 1999). Propozycje nowych norm są następujące:

·        kategoria 5E (z ang. Enhanced - ulepszona ), w której przewiduje się pasmo transmisji, takie samo jak w kategorii 5, czyli do 100MHz, ale przesłuch zbliżny mierzony jest metodą PowerSum NEXT (Rys 1.), dochodzi pomiar parametru ELFEXT, Return Loss (zgodnie z biuletynem EIA/TIA/TSB 95);

·        kategoria 6 (klasa E) do 200 (250) MHz na złączu RJ45

·        kategoria 7 (klasa F) do 600 MHz na nowym rodzaju złącza kompatybilnym w dół z RJ45